Kontakt z torre.pl (pon.-pt. 9-17)

PROSIMY O PRZECZYTANIE ORAZ AKCEPTACJĘ POLITYKI OCHRONY DANYCH TORRE POPRZEZ ZAZNACZENIE POWYŻSZEGO OKIENKA (CHECKBOXU)
Dziękujemy za zapisanie się do newslettera. Prosimy sprawdzić konto email. Za chwilę otrzyma Pan/Pani link do potwierdzenia subskrypcji.

Ekwador: Galapagos i Lagartococha - Święta Ziemia Indian Secoya

Galapagos i Lagartococha - Święta Ziemia Indian Secoya

Termin(y):

  • 1-17.02.2022
  • 6-21.09.2022

Trasa:

Quito, Otavalo, jezioro Cuicocha, Quito, Galapagos: wyspa Santa Cruz, wyspa North Seymour, wyspa Bartolome, Quito, lago Agrio, Reserva faunistica Cuyabeno, rzeka Aguarico, rzeka Lagartacocha, wioska Zancudacocha, jezioro Delfin Cocha, Indianie Secoya, Indianie Cofan, Lagartacocha, Aguarico, Lago Agrio, Quito

Kod wyjazdu:

ECU1220201
(0)

Wyspy Galapagos - Wyspy Zaczarowane. Nazwę tę nadał im hiszpański żeglarz Diego de Rivandeira doszedłszy do wniosku że dryfują po oceanie.. 19 wulkanicznych wysp.  97% pow. to park narodowy zamieszkały przez rzadkie gatunki, m.in. żółwia słoniowego, legwany morskie i lądowe, pingwiny równikowe, kormorany galapagoskie, jaszczurki lawowe, faetony, głuptaki niebieskonogie. 80% gatunków ptaków z Galapagos występuje tylko tu. 

Lagartococha - święta ziemia Indian Secoya –  Przez dżunglę ekwadorskiej Amazonii popłyniemy aż na granicę peruwiańską. Reserva de Produccion Faunistica Cuyabeno jest drugim największym parkiem narodowym Ekwadoru. Pocięta bagnami, rzekami i kanałami, leząca u stóp Andów.  Zamieszkuje tu ponad 530 gatunków ptaków, a także: kajmany, anakondy, boa, małpy, tapiry, kapibary, delfiny słodkowodne. Z Indian mieszkają tu Siona,  Cofanowie i Secoya. 

 

Wyspy Galapagos

Wyspy Żółwie albo Wyspy Zaczarowane. Te drugą nazwę nadal im w XVIw hiszpański żeglarz Diego de Rivandeira, który ujrzawszy je, doszedł do wniosku że dryfują po oceanie… Swą dzisiejszą nazwę zawdzięczają skorupom zamieszkujących je żółwi słoniowych – największych spośród żyjących na świecie. Galapagos to niewielki archipelag 19 wulkanicznych wysp, który ze względu na izolacje od lądu zachował swa faunę i florę przez miliony lat w nieskażonej formie. 97,% powierzchni wysp to park narodowy zamieszkały przez występujące tylko tu gatunki zwierząt, m.in. żółwia słoniowego, legwany morskie, legwany lądowe, pingwiny równikowe, kormorany galapagoskie, jaszczurki lawowe, faetony, głuptaki niebieskonogie, etc… 80% gatunków ptaków z Galapagos występuje tylko tu. Obserwacje gołębi poczynione przez Karola Darwina na Galapagos dały podwaliny stworzonej przez niego teorii ewolucji.

Lagartococha - święta ziemia Indian Secoya

Rejon Cuyabeno to serce ekwadorskiej Amazonii. Reserva de Produccion Faunistica Cuyabeno jest drugim największym parkiem narodowym Ekwadoru. Pocięta bagnami, rzekami i kanałami, leząca u stóp Andów. Bliskość Andów i spływających z nich wód powoduje coroczne zalewanie i nieustanne zmiany w szacie roślinnej i krajobrazie.  Cuyabeno zamieszkuje ponad 530 gatunków ptaków, a z dużych zwierząt: kajmany, anakondy, boa, małpy, tapiry, kapibary, delfiny słodkowodne. A z trudnych do obserwacji zwierząt m.in. pumy i jaguary (aczkolwiek niezwykle mało prawdopodobne jest że te akurat ujrzymy). Z Indian mieszkają tu małe komuny Siona, a na obrzeżach Cofanowie i Secoya.

Autorem programu jest Artur Urbański.

Dzień 1 Quito

Przelot do Quito. Przejazd do jednej z pięknych hacjend położonych u stóp wulkanu Cayambe. Nocleg w hacjendzie.
Posiłki: D
Przejazd: - ok. 1,5h

Nocleg: pokoje 2os w hacjendzie

Dzień 2 Otavalo, Laguna Cuicocha

Wycieczka do słynnego ze swego targu Otavalo. Po drodze widzimy pierwsze ekwadorskie wulkany: Cayambe i Imbabura. Zakupy na targu, który w soboty targowe zajmuje prawie 1/3 bez mała stutysięcznego miasteczka. Miasto jest sercem rejonu zamieszkałego przez Indian z plemienia - właśnie Otavalo. Można nabyć wyroby indiańskie: ubrania, biżuterię, etc… wszystko niezwykle kolorowe. Po południu przejazd nad jezioro Cuicocha, położone w kraterze wygasłego wulkanu. Powrót na nocleg do naszej hacjendy.
Posiłki: B
Przejazdy: - ok. 5-6h + czas zwiedzania

Nocleg: pokoje 2os w hacjendzie

Dzień 3 Galapagos

Wczesnym rankiem przelot z Quito na lotnisko Baltra na wyspach Galapagos. Przejazd do hotelu w Puerto Ayora – głównym mieście archipelagu położonym na wyspie Santa Cruz. Po południu wycieczka po górach w centrum wyspy, wędrówka po tunelach lawowych i wizyta w El Chato Reserve, gdzie można podziwiać gigantyczne żółwie słoniowe w ich naturalnym środowisku. Nocleg w hotelu w Puerto Ayora.
Posiłki: B
Przejazdy: - ok. 3-4h + przelot Quito-Baltra

Nocleg: Ariana Galapagos Suites, pokoje 2os lub równoważny klasą

Dzień 4 Galapagos: Wyspa Santa Cruz

Po śniadaniu płyniemy do La Loberia, gdzie w przezroczystych wodach oceanu można się kąpać pośród lwów morskich. Następnie udajemy się do „El Canal del Amor” skąd z punktu widokowego można obserwować białe rekiny. Dalej po krótkiej wędrówce oglądamy morskie iguany na „Playa de Los Perros” . Po południu idziemy na plażę w zatoce Turtle Bay. Piękne miejsce! Długa plaża z bielutkiego piasku. Widzimy iguany i szereg innych gatunków zwierząt. To miejsce wylęgu czarnych żółwi. Powrót na nocleg do hotelu w Puerto Ayora.
Posiłki: B
Przejazdy: transfery lokalne

Nocleg: Ariana Galapagos Suites, pokoje 2os lub równoważny klasą

Dzień 5 Galapagos: North Seymour i plaża Bachas

Całodniowa wycieczka na wyspę North Seymour, zamieszkałą przez wiele gatunków ptaków. Tam można obserwować m.in. kolonie fregaty. Odwiedzimy też plażę Bachas i Zatokę Flamingów. Z plaży  można snorkować. North Seymour  została wypiętrzona z dna oceanu przez trzęsienie ziemi, a początki jako dna widać po  jej niskim, płaskim profilu . Klify mają tylko kilka metrów wysokości, a na ich półkach gnieżdżą się mewy. North Seymour tętni życiem! Być może będzie trzeba ustąpić przechodzącemu lwu morskiemu  lub legwanom, a głuptaki niebieskonogie mają gniazda obok szlaku. Dalej wzdłuż skalistego brzegu, na białym piasku spacerują stada pelikanów. Szlak skręca w głąb lądu, gdzie można obserwować fregaty z ich nadętymi szkarłatnymi workami gardeł. Las Bachas to piaszczysta plaża,  która jest głównym miejscem składania jaj przez żółwie morskie. Na brzegu, można spotkać wiele legwanów morskich a i flamingów jest dużo. Ta plaża jest również dobrym miejscem do pływania i nurkowania. Na nocleg powrót do hotelu w Puerto Ayora.
Posiłki: BL
Przejazdy: transfery lokalne + wycieczka statkiem

Nocleg: Ariana Galapagos Suites, pokoje 2os lub równoważny klasą

Dzień 6 Galapagos: Wyspa Bartolome

Bartolome to nieduża wyspa z ładnymi, białymi plażami, bujną mangrową roślinnością i koloniami pingwinów. Bartolome słynie z Pinnacle Rock, potężnej skalnej iglicy, która wznosi się nad brzegiem oceanu i jest najbardziej znanym punktem na wyspach. Na wyspie mieszkają pingwiny galapagoskie - jedyny gatunek pingwina mieszkający na północ od równika. Na skalnych półkach drzemią lwy morskie. Żółwie morskie korzystają z plaży jako miejsca gniazdowania i czasem można natknąć się na nie brodzące w płytkiej wodzie niedaleko brzegu lub odpoczywające na piasku. Pierwsze suche lądowanie jest u początku szlaku prowadzącego na szczyt Bartolome. Trasa nie jest trudna i jest bardzo ciekawa dla wulkanologów – jest to miejsce nietknięte po ostatniej erupcji. Na górze czeka na nas najsłynniejszy landszaft Galapagos - piękny widok na wyspę Santiago i James Bay na zachodzie, a daleko w dole Pinnacle Rock i nasza plaża, gdzie na krystalicznie błękitne wody zatoki kotwiczy nasza łódź. Wieczorem powrót na nocleg w hotelu w Puerto Ayora.
Posiłki: BL
Przejazdy: transfery lokalne + wycieczka statkiem

Nocleg: Ariana Galapagos Suites, pokoje 2os lub równoważny klasą

Dzień 7 powrót do Quito

Rano wizyta w Charles Darwin Research Station gdzie ostatni raz zobaczymy gigantyczne żółwie słoniowe. Przejazd na lotnisko i lot powrotny do Quito. Przejazd do hotelu. Odpoczynek w ciągu dnia. Wieczorem transfer na dworzec autobusowy i nocny przejazd do Lago Agrio. Przejazd ok. 9-11h (Uwaga! Jeśli zostaną przywrócone loty na trasie Quito-Lago Agrio, polecimy samolotem - wtedy koszt wyższy o 800zł).
Posiłki: B
Przejazdy: 1,5h na Galapagos, lot Baltra-Quito + 9-11h przejazd nocny

Wyprawa do Lagartococha, świętej ziemi Indian Secoya.

Rejon Lagartococha to przepiękne obszary Amazonii położone na granicy Ekwadoru i Peru. Rzeka Lagarto to Rzeka Aligatorów, nazwana tak ze względu na ich obfitość. Wije się i przepływa setkami kanałów i ciemnymi lagunami, przez obszar dziewiczej dżungli To kolebka i duchowe centrum Indian Secoya, miejsce o wielkim znaczeniu duchowym, ale także zapewniającym im utrzymanie. Dżungla daje owoce i wiele roślin leczniczych, a rzeka obfituje w ryby, którymi mogli wyżywić swoje rodziny. W Lagartococha zamieszkują ich bogowie i duchy wody. Tu znajduje się ich najświętsze miejsce – Laguna Nakomasira (dosłownie: Zranione Oko). Secoya zostali stąd wysiedleni w 1941, zostało ledwie kilka rodzin. Walczą o prawa do swojej ziemi i do powrotu.
Lagartococha jest najwspanialszym obszarem lasu deszczowego, w jakim dotąd dane nam było być. Obszar najżywszej zieleni, setki kanałów, lagun, z największą populacją różowych delfinów w Ekwadorze i jedną z największych w Amazonii. Miejsce jest niezwykłe.

Wyprawa do Lagartococha trwa 7 dni, a dopłynięcie doń zajmuje dwa dni w jedną stronę. Podczas wyprawy śpimy 2 noce w lodge (prysznice, łazienki) a 5 nocy w namiotach (prysznice i łazienki - kolejne 2 noce, pozostałe noce – warunki naturalne)

Dzień 8 Cuyabeno Wildlife Reserve

Przesiadka na wynajęty bus/truck i 3,5h jedziemy do Tierras Orientales. Tu z auta przesiadamy się do łodzi i płyniemy ok 2,5-3,5h rzeką Cuyabeno do lodge. Lodge jest położona nad rzeką Cuyabeno na terenie Cuyabeno Wildlife Reserve. Lodge jest prosta, ale wygodna. Składa się z chat, podzielonych na dwa pokoje. Przy każdej chacie jest łazienka (woda zimna). Wieczorem kolacja i nocleg.
Posiłki: LD
Przejazdy: 3,5h + 2,5-3,5h płynięcia łodzią
Nocleg: pokoje w lodge w dżungli

Dzień 9 Amazonia: rzeka Aguarico

W czasie pobytu w Cuyabeno Wildlife Reserve będziemy odbywać rejsy łodzią i piesze wędrówki po lesie deszczowym, obserwując zwierzynę i poznając miejscową florę.
Wczesnym rankiem wyruszamy motorową łodzią w dół rzeki Aguarico w głąb dżungli. Kierujemy się do drugiego obozu, który będzie położony w pobliżu indiańskiej społeczności Zancudacocha. Wieczorem wędrówka po dżungli.
Posiłki: BLD
Przejazdy: ok. 8h płynięcia łodzią
Nocleg: namioty

Dzień 10 Amazonia: rzeka Lagartococha

Po śniadaniu kontynuujemy rejs rzeką Aguarico w kierunku rzeki Lagartacocha. Wpływamy na Lagartacocha, na brzegu której założymy kolejny obóz, głęboko w dżungli. Lagartacocha okresowo zalewając przyległe obszary dżungli tworzy jeziora i jeziorka tworząc tzw las varzea. Eksploracja obszarów wokół Lagartacocha, m.in. będziemy się kąpać w jeziorze Delfin Cocha, którego nazwa wzięła się od występujących tu różowych delfinów. Zresztą delfiny będą pływać wokół nas :) - lubia bawić się wyskakując z wody wokół wibrujących silników łodzi
Posiłki: BLD
Przejazdy: ok. 6-7h płynięcia łodzią
Nocleg: namioty w dżungli

Dzień 11 Amazonia: Lagartacocha, Indianie Secoya

Przed śniadaniem eksploracja dżungli. Po śniadaniu eksploracja ekosystemu terra firme (typ lasu deszczowego). Rejs aż do granicy ekwadorsko-peruwiańskiej przy której żyją Indianie Secoya. Wizyta w wiosce Secoya. Dalej od cywilizacji w Ekwadorze już być nie można… Obóz rozbijamy na brzegu Lagartacocha. Nocą wyruszamy na poszukiwanie kajmanów.
Posiłki: BLD
Przejazdy: lokalne pływanie łodziami
Nocleg: namioty w dżungli

Dzień 12 Amazonia: Lagartacocha, Aguarico

Wcześnie rano obserwujemy ptaki. Po śniadaniu ruszamy w drogę powrotną. Po południu wpływamy w rzekę Aguarico i na nocleg zatrzymujemy się na campie w okolicy Zancudacocha.
Posiłki: BLD
Przejazdy: łodzie ok. 7h
Nocleg: namioty

Dzień 13 Amazonia: Cofanowie, Aguarico

Po śniadaniu płyniemy w górę biegu Aguarico. Po drodze zatrzymujemy się w wiosce ludu Cofan. To jedno z bardziej pierwotnych plemion ekwadorskiej dżungli. Po południu dopływamy do lodge, w której zatrzymujemy się na nocleg.
Posiłki: BLD
Przejazdy: ok. 8h płynięcia łodzią
Nocleg: pokoje w lodge

Dzień 14 Quito

Rano śniadanie w lodge i wracamy do cywilizacji. Płyniemy w górę rzeki Cuyabeno aż do Tierras Orientales. Stąd busem/ciężarówka jedziemy ok 3h do Lago Agrio, skąd jedziemy do Quito (9-11h; jeśli zostaną przywrócone loty – polecimy samolotem).
Posiłki: BL
Przejazdy: ok. 3h płynięcia łodzią + ok. 3h busem + nocny przejazd ok 9-11h do Quito (lub samolot, jeśłi ruch lotniczy Lago Agrio-Quito zostanie przywrócony)

Dzień 15 Quito

Powrót do Quito, odpoczynek w hotelu.
Posiłki: D
Przejazdy: lokalny transfer w Quito
Nocleg: Hotel San Francisco de Quito 3* lub równoważny klasą.

Dzień 16 Mitad del Mundo, powrót

Rano wycieczka do Mitad del Mundo. Po południu transfer na lotnisko. Wylot

Dzień 17

Przylot do Europy.

B - śniadanie
L - lunch
D - kolacja

 

 

 

 

Zgłoszenie

Grupa: 9-15osób + pilot

Koszt:  6100pln + 1990usd

Terminarz płatności:

  • zaliczka 4000pln
  • pozostała część w pln i usd – do 40 dni przed wylotem
  • zakup biletów lotniczych po zebraniu grupy

Koszt obejmuje:

  • ubezpieczenie UNIQA MULTITRAVEL KL 100 tys euro + NW 4 tys eur
  • opiekę przewodnika polskojęzycznego
  • noclegi w hotelach turystycznych w pokojach 2os, w dżungli 2 noce w lodge, pozostałe w namiotach
  • przejazdy w Ekwadorze, transport łodziami
  • przeloty Quito-Galapagos-Quito,
  • opiekę przewodników miejscowych
  • wyżywienie: wszystkie śniadania, także całe wyżywienie podczas ekspedycji do dżungli; na Galapagos śniadania i 2 lunche
  • obowiązkową składkę na Turystyczny Fundusz Gwarancyjny

Koszt nie obejmuje:

  • wyżywienia poza wymienionym: 7x lunch, 8x kolacja – ok. 180usd
  • napojów
  • przelotu z Europy do Quito i z powrotem (cena z Warszawy ok. 4400-4600zł)
  • biletu wstępu do PN Galapagos i karty turystycznej (razem 125usd)
  • wydatków o charakterze osobistym, tipów 

Charakter wyprawy

Wycieczka krajoznawcza bardzo silnie zorientowana na obcowanie z przyroda i naturą. Na Galapagos nocujemy w hotelu i odbywamy codzienne wycieczki po wyspach. Część amazońska to 7-dniowa kompleksowo zorganizowana ekspedycja z kategorii adventure – płyniemy łodzią w odległe rejony dżungli aż na granicę peruwiańską przez tereny plemion Cofan i Secoya. W ten sposób eksplorujemy dziewicze obszary dżungli, nie zaś okolice lodge. Przeżycie nietuzinkowe i z gatunku raz w życiu. 2 noclegi w lodge, 5 noclegów w namiotach.

Początek i koniec wyprawy

Quito.

Galapagos

Galapagos jest unikalnym miejscem w skali świata. W czasie pobytu będziemy mieszkać w hotelu na głównej wyspie Santa Cruz i codziennie będziemy odwiedzać ciekawe miejsca na wyspach. Zastrzegamy sobie prawo zmiany kolejności codziennych wycieczek. Ze względu na transfery morskie prosimy zaopatrzyć się w leki na chorobę morską i lokomocyjną (możliwe do dostania na miejscu). Podczas transferów może mocno bujać.

Zakwaterowanie

Quito – hotel 3*, pokoje 2os. Puerto Ayora – hotel turystyczny pokoje 2-3os. Amazonia – 2 noce w lodge w pokojach 2os, pozostałe noce w namiotach

Wyżywienie

W czasie pobytu w Amazonii całe wyżywienie w cenie. Na Galapagos w cenie śniadania i 2 lunche. Pozostałe posiłki będące w cenie zostały wyszczególnione w programie- to 6 lunchy i 7 kolacji. Koszt posiłku to ok10-12 usd.

Transport

Quito-Galapagos-Quito  – loty wewnętrzne
Quito-Otavalo-Guicocha-Quito – wynajęty bus
Lago Agrio – Tierras Orientales – lago Agrio – bus/truck
rejon Cuyabeno – Lagartacocha – granica peruwiańska – łodzie
Galapagos – zorganizowane wycieczki będące kombinacją płynięcia łodziami, trekkingu i przejazdów autami

Wyposażenie

Dostarczone:
Amazonia: łodzie, namioty, materace, gumiaki, moskitiery, płaszcze od deszczu, kamizelki ratunkowe, kawa, herbata, gorąca czekolada
Do zabrania we własnym zakresie:
Galapagos: maski i rurki do snorkellingu, wygodne buty do wędrówki, kapelusz, strój kąpielowy, okulary przeciwsłoneczne, repelenty (na Galapagos NIE MA malarii),
Amazonia: śpiwór z komfortem ok. 10 stopni, koszule z długimi rękawami, bawełniane skarpetki, szorty, sandały lub inne wygodne buty, kurtka od wiatru i sweter, zestaw toaletowy (prośba o szampon biodegradowalny), strój kąpielowy, ręcznik, kapelusz, okulary przeciwsłoneczne, butelka na wodę/manierka, mały plecaczek wodoodporny, repelent, sun block, plastikowy worek zamykany, aparat z zapasem baterii, latarka z zapasem baterii, lornetka,

Apteczka

Aviomarin (koniecznie, na Galapagos buja), leki p/biegunkowe (np. loperamid - 10 tabletek, potas w saszetkach - ok. 10 sztuk), leki p/bólowe, leki p/przeziębieniowe, bandaż elastyczny (1 szt.), środki opatrunkowe (bandaż, gaza, plastry, środek dezynfekujący), witaminy, sole mineralne, leki wg indywidualnych potrzeb

Bagaż

Zdecydowanie polecamy spakowanie się do jednego plecaka – ze względu na wygodę podróżowania. Ze względu na dużą ilość przejazdów, rejsów zalecamy zabranie możliwie najlżejszego i najwygodniejszego bagażu. Dodatkowo na pewno przyda się mały, podręczny plecak wodoodporny na dzienne wypady i pas-skrytka na pieniądze i dokumenty.

Informacje zdrowotne

Wymagania covid:

  • osoby zaszczepione końcową dawką jesli od zaszczepienia minęło 14 dni - wymagany dokument potwierdzający szczepienie; bez testu
  • ozdrowieńcy - wymagane świadectwo zdrowia, że sa w dobrym zdrowiu + pozytywny test na covid dalej niż sprzed 30 dni
  • pozostałe osoby - test RT=PCR lub antygenowy zrobiony maksymalnie do 72h przed lądowaniem w Quito

UWAGA! Powyższe dokumenty sa także sprawdzane przy locie na Galapagos. Przy locie na Galapagos wymagany test RT-PCR do max 96h.

Szczepienia zalecane: błonica, tężec, WZW typu A i B,
Szczepienia obowiązkowe: nie ma, ze względu na pobyt w Amazonii - żółta febra (proszę zabrać książeczkę z wpisem o szczepieniu)
Zalecana profilaktyka antymalaryczna w Amazonii.
UWAGA: Wszelkie sprawy dotyczące szczepień i profilaktyki antymalarycznej należy skonsultować z lekarzem, podawane przez nas wskazówki mają jedynie charakter informacyjny.
Szczegółowych informacji można zasięgnąć w Poradni Chorób Tropikalnych albo pytać w Wojewódzkich Stacjach Sanepidu

Pogoda

Średnia temperatura 24– 34 stopnie. W rejonach górskich chłodno i zimno. Duża wilgotność powietrza w Amazonii. Możliwe i bardzo prawdopodobne opady. Generalnie na kontynencie to pora sucha, ale opadów należy się spodziewać, natomiast na Galapagos to pora wilgotna i możliwe mgły i opady.

Dokumenty

Potrzebny paszport ważny minimum 6 miesięcy

Pieniądze

W Ekwadorze walutą jest dolar amerykański.

Ubezpieczenie

Pakiet MULTITRAVEL, opcja świat w Towarzystwie Ubezpieczeń UNIQA:
KL z assistance - 100 tys euro,
NNW -4 tys euro,
bagaż podręczny -  400 euro,
koszty ratownictwa  - 5 tys euro (podlimit kosztów leczenia)

 

Chciałbym podziękować za możliwość wyjazdu na Galapagos i do lasu deszczowego w Ekwadorze. Wyjazd super zorganizowany i trafił w moje oczekiwania - choć chętnie spędziłbym kilka dni dłużej w " Lagartococha". Biolog i przyrodnik w charakterze prowadzącego taki wyjazd to rewelacyjny pomysł, ale to wiecie Państwo i bez mojego komentarza, a jeśli lubi to co robi jak Dawid - to już całkiem ekstra. Bardzo proszę brać mnie pod uwagę jako klienta na następne wyjazdy w takim klimacie, choć myślę że czas na powrót do zielonej Afryki.”

Jacek Wróblewski

Miejscowość i kod pocztowy *

Masz pytania dotyczące wyjazdu? Napisz do nas.