Irak: Skarby Mezopotamii. Irak z Kurdystanem
Termin(y):
- 18-29.10.2026
- 4-15.04.2027
- 3-14.10.2027
Trasa:
Basra, Bagna Irackie, Nasirija, Ur, Uruk, Najaf, Al Ukhaidir, Karbala, Babilon, Ktezyfon, Bagdad, Samarra, Hatra, Mosul, Irbil, Mar Mattai, Lalish, AL Qost, Dohuk, Al Ammadijja, Wodospad Deralok, Ravanduz, Shaklava, Irbil
Kod wyjazdu:
IRQ1261018Szanowni Państwo,
Jestem asyriologiem.
Asyria i Mezopotamia są moimi wielkimi życiowymi pasjami.
Pisząc program wyprawy, starałem się jak najbardziej streszczać – niestety nie udało się…
Czytających go – przepraszam.
Artur Urbański
Szanowni Państwo,
Jestem asyriologiem.
Asyria i Mezopotamia są moimi wielkimi życiowymi pasjami.
Pisząc program wyprawy, starałem się jak najbardziej streszczać – niestety nie udało się…
Czytających go – przepraszam.
Dzień 1 Wylot
Wylot z Warszawy
Dzień 2 Basra, Bagna Irackie
Rano lądujemy w Basrze, na południu Iraku. W pierwszych wiekach islamu była jednym z najważniejszych muzułmańskich miast. Pierwotny obóz wojskowy przeistoczył się w serce islamskiej kultury, żywe centrum religijnych dysput, z którego portu swe podróże miał rozpoczynać mityczny Sindbad Żeglarz.
Zobaczymy Starą Basrę znaną z unikalnej architektury. Dominują tu tzw shanashel – drewniane rzeźbione konstrukcje, pokrywające fasady budynków, bogato zdobione balkony, podcienie, najczęściej wykonywane z drewna morwowego. Zdobienia były tak skomplikowane, że mogli je wykonywać jedynie specjalizujący się w shanashel rzemieślnicy, a samo ozdobienie jednego domu zajmowało do 3 lat!
Później wyjedziemy z Basry w kierunku mokradeł na Szatt el Arab.
Po drodze zobaczymy Drzewo Adama. Jest to drzewo, które, według wierzeń mieszkańców regionu, wyrosło w miejscu, w którym Adam zstąpił na Ziemię i gdzie modlił się Abraham. Znajduje się bardzo blisko zbiegu Tygrysu i Eufratu (Al-Multaka), które odtąd płyną jako rzeka Szatt el Arab. Nie wywodzi się z wierzeń islamskich, jest za to często odwiedzane przez wielu Żydów i Chrześcijan.
Przejazd na Bagna Irackie, które są największymi mokradłami na Bliskim Wschodzie. Stanowią nie tylko siedlisko dla setek gatunków ptaków i ryb, ale są także domem dla Arabów Bagiennych. Zatrzymamy się na odpoczynek w domu al-mutheef zbudowanym wyłącznie z trzciny i wypijemy tradycyjną herbatę. Popłyniemy w rejs lokalną łodzią zwaną „szachtura” przez labirynt bagien i spożyjemy słynny masgouf (rybę grillowaną na sitowiu zamiast drewna). Na nocleg pojedziemy do Nasiriji.
Nocleg: Somerion Hotel lub równoważny klasą, pokoje 2 os.
Posiłki: -
Dzień 3 Ur Uruk Najaf
Przenosimy się w czasie o co najmniej 4 tysiące lat w epokę najświetniejszego rozwoju Sumerów, a później kolejnych cywilizacji mezopotamskich.
Ur – królewskie miasto z korzeniami biblijnymi. Tu znajduje się najlepiej zachowana budowla sakralna starożytnego Sumeru – ziggurat - potężna, schodkowa piramida dedykowana bogu księżyca, Nannie. Ur było stolicą imperium, które po upadku imperium Sargona z Akadu, zjednoczyło w XXI wieku p.n.e. całą Mezopotamię tworząc scentralizowany system państwowy. Jest powszechnie utożsamiane z wymienionym w Biblii "Ur Chaldejskim" (choć ta identyfikacja jest bardzo problematyczna), miejscem narodzin proroka Abrahama, który stąd wyruszył do Ziemi Obiecanej - Kannanu. Dlatego Ur jest symbolem o olbrzymim znaczeniu religijnym. Tu także znajdują się słynne Groby Królewskie, gdzie w latach 20. XX wieku sir Leonard Woolley odkrył nieprzebrane skarby, w tym "Sztandar z Ur" oraz złotą biżuterię. W czasie III dynastii w Ur, jego najpotężniejszy władca - król Ur-Nammu ustanowił jeden z najstarszych zbiorów praw w historii ludzkości, starszy niż „Kodeks Hammurabiego”. Tu stworzono również jednolity system wag.
Uruk. W Mezopotamii uformowała się pierwsza miejska cywilizacja. Sumerowie stworzyli tu fundamenty swojej potęgi. Uruk było jednym z najważniejszych miast-państw Sumeru. Przez wieki rywalizowało o dominację z innymi miastami, jak Ur, Lagasz czy Kisz. OK. 3000 r. p.n.e. było największym miastem na Ziemi, liczącym zapewne ok. 80 tys. mieszkańców. Tu wynaleziono pismo (ok. 3200 r. p.n.e.), które od prostych piktogramów ewoluowało do skomplikowanego systemu klinowego. Tu panował najsłynniejszy mezopotamski bohater, król Gilgamesz. Epos o jego czynach jest najstarszym dziełem literackim Sumerów. Zobaczymy okręg sakralny poświęcony bogini Inannie, niegdyś pełen monumentalnych ruin świątyń zdobionych mozaikami i pozostałości tzw. Białej Świątyni poświęconej bogu Anu – władcy wszystkich bogów i nieba, wzniesionej na wysokim tarasie, która dominuje nad krajobrazem jako wczesna forma zigguratu. Choć Uruk było sercem Sumeru, Mezopotamia była „tyglem narodów”. Z czasem pojawiały się wpływy akadyjskie i babilońskie, a samo miasto było zamieszkane nieprzerwanie przez kilka tysięcy lat – nawet długo po tym, jak Sumerowie jako odrębna grupa etniczna zniknęli z kart historii.
Cywilizacja Uruk miała niejeden odcień… Tu jako pierwszy na świecie pojawił się zorganizowany system podatkowy – i obsługująca go warstwa urzędnicza…
Cmentarz w Najafie. Wadi-us-Salaam – Miasto Ciszy. Odwiedzimy największą nekropolię na świecie, której obszar zajmuje niemal 600 hektarów, tworząc fascynujący i niekończący się krajobraz grobowców oraz krypt. Ten wpisany na listę UNESCO obiekt jest miejscem wiecznego spoczynku milionów wiernych, którzy od ponad 1400 lat pragną być pochowani w pobliżu sanktuarium imama Alego. Znajdują się tam zarówno skromne mogiły jak i monumentalne, bogato zdobione mauzolea a także wielopoziomowe katakumby, które nie tylko pełnią funkcję grobowców, ale w przeszłości służyły również jako schronienie dla mieszkańców w burzliwych momentach dziejowych.
Nocleg: Barada Hotel lub równoważny klasą, pokoje 2 os.
Posiłki: B
Dzień 4 Forteca Al Ukhaidir - Karbala
Około 50 km od Karbali, na pustyni, znajduje się forteca Al-Ukhaidir. To jedna z najlepiej zachowanych budowli kalifatu Abbasydów, zbudowana w VIII w. Monumentalny pałac-twierdza, z potężnymi murami, labiryntem dziedzińców, korytarzy i sal. Niegdyś była to jedna z rezydencji kalifów.
Karbala jest jednym z najważniejszych celów pielgrzymek na świecie. Najważniejszym dla szyitów. W 680 r. na jej terenie liczące wg przekazów niemal 4 tys. żołnierzy (wg szyitów 30 tys. żołnierzy) wojska kalifa Jazida I dokonały rzezi członków rodziny proroka Mahometa i ich towarzyszy, których było tylko 73. W ten sposób ostatecznie dokonał się podział na szyitów i sunnitów. Wśród zabitych najważniejszymi osobami byli Husajn, syn Alego, przybranego syna proroka Mahometa i jego przyrodni brat Abbas ibn Ali Husajn jako najbliższy żyjący członek rodziny Mahometa był uważany przez szyitów za prawowitego kalifa. Obydwaj spoczywają w sanktuariach na terenie Karbali i dlatego miasto to jest corocznie celem pielgrzymek. Dwie największe: Ashura i Arbaeen potrafią zgromadzić ponad 20mln ludzi! Zobaczymy sanktuaria imama Husajna i Abbasa. Są od siebie nieodległe, połączone placem Bain al-Haramain („Między dwoma sanktuariami”). W sanktuarium imama Husajna znajduje się jego grób i ciała 72 poległych pod Karbalą towarzyszy, a jego kopuła jest w całości pokryta złotem. Bądźmy pewni, że spotkamy tłumy rozmodlonych wiernych...
Karbala zaznaczyła się również w polskich dziejach – tu polscy żołnierze walczyli z Armią Mahdiego w 2004 roku.
Nocleg: Awlad Al Hassan Hotel w Karbali lub równoważny klasą, pokoje 2 os.
Posiłki: B
Dzień 5 Babilon
Z Karbali jedziemy do Babilonu. Jego nazwa znaczy dosłownie „Brama Boga”. Serce jednej z największych i najważniejszych cywilizacji w dziejach. To niegdyś najważniejsze i największe miasto Mezopotamii, otoczone wielkimi liczącymi 18 km murami, w którym:
- panował Hammurabi, słynny prawodawca, który uświęcił zasadę „oko za oko, ząb za ząb”, zasadę, która teraz pojmujemy jako prawo zemsty, a która dla starożytnych była oczywistą miarą sprawiedliwości;
- panował Nabuchodonozor II, wielki starożytny zdobywca, największy władca w dziejach Mezopotamii, za jego panowania Babilon był największym miastem na świecie
- znajdowały się „wiszące ogrody”, jeden z siedmiu cudów starożytnego świata (przypisywane potocznie asyryjskiej królowej Semiramidzie)
- w Pałacu Letnim w wieku 33 lat dokonał żywota największy zdobywca starożytności - Aleksander Wielki,
Babilon został zniszczony, ale od dziesiątków lat prowadzone są weń prace archeologiczne i rekonstrukcyjne.
Zobaczymy rekonstrukcję Bramy Isztar (znacznie mniejszą niż oryginalna; oryginalna mała brama Isztar została wydobyta przez niemieckich archeologów i przetransportowana do Berlina, gdzie ją zrekonstruowano i znajduje się w Muzeum Pergamońskim; Irak od lat czyni wysiłki, aby ją odzyskać), z jej błękitnymi cegłami i wizerunkami mitycznych smoków i byków. Zobaczymy Drogę Procesyjną a także ślady zigguratu Etemenanki, który utożsamiany jest z Wieżą Babel (hebrajskie brzmienie nazwy Babilon to Babel - „Zamieszanie”), a także pozostałości po najważniejszej świątyni boga Marduka – Esagili, którego posąg wykonany ze szczerego złota ważył 5,5 tony! Tuż obok nad Eufratem, znajdują się ruiny jednego z wielu pałaców Saddama Husajna. Stąd udamy się do Bagdadu, po drodze zatrzymując się w Tak Kisra – to starożytny Ktezyfon, stolica imperium Partów, a później Persów. Liczne powodzie spowodowały, że niewiele z niego zostało, poza imponującym łukiem, największym łukiem na świecie, zbudowanym z cegły. To ocalały fragment pałacu wielkiego króla perskiego Chosroesa I Anuszirwana („O Nieśmiertelnej Duszy”) z dynastii Sasanidów. Na nocleg jedziemy do Bagdadu.
Nocleg: Noorland Hotel w Bagdadzie lub równoważny klasą, pokoje 2 os.
Posiłki: B
Dzień 6 Bagdad
Bagdad został założony jako Madinat Al Salaam „Miasto Pokoju” w 762 roku. Początkowo obóz arabski, miał być idealnym miastem zaprojektowanym na planie koła. Stał się stolicą kalifatu Abbasydów i wielkim centrum kultury. Tu w zbudowano najważniejsza akademię arabskiego świata Dom Mądrości - Bajt Al Hikma, dzięki któremu w przekładach przetrwały najważniejsze księgi greckich filozofów. Księgi spotkał tragiczny los… - wylądowały w nurtach Tygrysu w 1258 r. podczas druzgocącego najazdu Mongołów - wtedy zginęło ponad 800 tys. mieszkańców miasta, a wody Tygrysu przez 7 dni były czerwone od ich krwi…
Naszą podróż rozpoczniemy na Placu Wyzwolenia – to tętniące życiem serce Bagdadu, które było świadkiem najważniejszych zwrotów w historii Iraku. Następnie oddamy się chwili spokoju płynąc łodzią po rzece Tygrys. Dopłyniemy prosto obok ulicy Al-Mutanabbi. To magiczne miejsce, będące najstarszym targiem w mieście, od wieków przyciągające miłośników literatury zapachem papieru i kawy. Kolejnym przystankiem będzie Pałac Abbasydów, świadek dawnej potęgi kalifatu. Stąd udamy się na spacer krętymi alejkami Starego Bazaru, gdzie w samym sercu Miedziowego Targu usłyszymy rytmiczne uderzenia młotków rzemieślników. Zasłużony odpoczynek znajdziemy w progach kultowej kawiarni Al-Shabander. Wśród historycznych fotografii i gwaru rozmów, spróbujemy prawdziwej irackiej herbaty oraz orzeźwiającego naparu z suszonych limonek, bez których trudno wyobrazić sobie codzienność w Bagdadzie. Zwieńczeniem wędrówki będzie wizyta w dzielnicy Al-Kadhimiya. Odwiedzimy święte sanktuarium ze Złotą Kopułą. To miejsce spoczynku imama Musy al-Kadhima oraz imama Muhammada al-Jawada, stanowiące jeden z najważniejszych punktów na duchowej mapie świata islamu.
W trakcie dnia odwiedzimy także Muzeum Narodowe Iraku i zobaczymy jego kolekcję starożytności. Muzeum niestety jest mocno ograbione – w 2003 roku w ciągu kilku dni zostało splądrowane i skradziono zeń niemal 15 tys. eksponatów.
Nocleg: Noorland Hotel w Bagdadzie lub równoważny klasą, pokoje 2 os.
Posiłki: B
Dzień 7 Samarra Hatra Mosul
Dziś czeka nas bardzo długa droga do Mosulu w Kurdystanie. Po drodze zatrzymamy się, aby zobaczyć meczet w Samarra ze słynnym spiralnym minaretem Al Malwiya. Meczet liczy sobie niemal 1200 lat i był największym na świecie. Jego budowa była efektem gorączkowej działalności konstrukcyjnej kalifa Al Mutawwakila, któremu zamarzyło się przekształcenie Samarry w stolicę arabskiego świata. Meczet często jest zamykany ze względu na prowadzone prace renowacyjne – w takim wypadku zobaczymy nieodległy meczet Abu Dulaf, również zbudowany przez Al. Mutawwakila w charakterystycznym dla Samarry stylu, ze spiralnym minaretem. Jedziemy dalej na północ aż do Hatry (UNESCO). To najlepiej zachowane na świecie pozostałości miasta Partów. Cały Irak jest upstrzony charakterystycznymi wzgórzami tzw. tellami. Jest ich około tysiąca i są to w przeważającej części ruiny starożytnych miast, zasypywane przez wieki piaskami pustyń. Jednym z takich tellów była niegdyś Hatra. Piaski uchroniły miasto przed całkowitym zniszczeniem. Szczyt swej wielkości przeżywała na początku naszej ery, kiedy powstrzymywała rzymskie legiony za panowania cesarzy Trajana i Septymiusza Sewera. Ostatecznie zdobył je i zniszczył wielki król perski Szapur w 241 roku. Do dzisiaj zachowało się m.in. szereg świątyń – z najważniejszą boga Szamasza - i mury. Próbowali je zniszczyć bojownicy Państwa Islamskiego w 2016 roku, bez powodzenia. Na nocleg jedziemy do Mosulu
Nocleg: Modern Plaza Hotel w Mosulu lub równoważny klasą, pokoje 2 os.
Posiłki: B
Dzień 8 Mosul Irbil (Arbela)
Mosul to jedno z głównych miast północnego Iraku. Starożytna Niniwa - główna stolica pierwszego imperium w dziejach świata – Asyrii. Imperium, które dzięki potężnej sprawnej armii i terrorowi oparło w VII wieku p.n.e. swe granice o Kaukaz, Anatolię, Sudan, Zatokę Perską, sięgając w głąb Iranu. W ten sposób niemal cały znany starożytny Wschód po raz pierwszy został zjednoczony w jednym państwie…, - czy może właściwszym było by powiedzieć pod jednym butem, bowiem jego królami były największe szwarccharaktery z Biblii: Sanheryb, Assarhadon, Sargon, Assurbanipal – władcy surowi, krwiożerczy, którzy każdego roku wyprawiali się na kolejne wojny, łamiąc opór kolejnych ludów rzeziami i deportacjami. Asyryjska Niniwa była największym miastem na świecie w VII wieku p.n.e., okolonym 12 km murami z 15 bramami, z pałacami królów Sanheryba i Assurbanipala. Tu odnaleziono najważniejsze zabytki do badania dziejów Mezopotamii, tzw. Bibliotekę Assurbanipala, z tysiącami tabliczek klinowych. Po latach świetności Imperium pozostały mury, resztki bram zniszczonych przez ISIS w 2016 roku i wykopaliska. Pozostałości murów zobaczymy.
Zwiedzimy także stare miasto. W średniowieczu Mosul był jednym z najważniejszych islamskich miast na Bliskim Wschodzie. Zamieszkały przez mozaikę ludów: Arabów, Kurdów, Asyryjczyków, Żydów, Jezydów, Ormian, Mandejczyków. Pozostały ruiny uliczek, domostw, meczetów, kościołów, klasztorów… – cała dzielnica niezmiernie ucierpiała w czasie walk z ISIS w 2016-2017 r.
Po południu pojedziemy do Irbil, gdzie zatrzymujemy się na nocleg. Irbil to niemal milionowe miasto, które z powietrza wygląda na niemal idealny okrąg. Miasto leży u podnóża potężnej cytadeli. Jest jednym z najstarszych miast świata – liczy sobie około 8 tys. lat!
Nocleg: Erbil View Hotel lub La Roche Hotel lub równoważny klasą, pokoje 2 os.
Posiłki: B
Asyria i Asyryjczycy. Dzieje tego ludu są niezwykłe. Zaczęły się ponad 4 tys. lat temu od kilkunastu wiosek nad Tygrysem, skupionych wokół niewielkiej mieściny – Aszur. Pierwszych legendarnych 17 królów mieszkało w namiotach i nierzadko cierpiało głód. I być może taką Asyria by pozostała, gdyby nie człowiek znikąd, przybysz znad Eufratu Szamszi Adad I, który w XIX wieku p.n.e. w ciągu 33 lat panowania opanował całą północną Mezopotamię i część Syrii, tworząc imperium. Szczyt jej potęgi przypadł na VIII-VII wieku p.n.e., gdy cały starożytny świat leżał u stóp, a niezawodna półmilionowa armia (wg legend i podań) strzegła władztwa boga Aszura. Powstały wielkie miasta – stolice świata: Niniwa, Kalchu, Aszur, Dur-Sharrukin, strzeżone przez lamassu – skrzydlate lwy z głowami bogów lub władców. Terror i wojny zbudowały wokół Asyrii mur nienawiści wszystkich ludów, które pod przywództwem Medów i Babilończyków w czasie niezwykle krwawej wojny latach 612-608 p.n.e. zniszczyły Asyrię kompletnie, niemal doprowadzając do zagłady ludu. Ostatni król Assuruballit ”Bóg Aszur utrzymuje przy życiu” II po prostu zniknął ze sceny dziejowej niczym w westernie, odjeżdżając spod murów swej ostatniej stolicy – Harranu i znikając za horyzontem…
Państwo Asyria już nigdy się nie odrodziło. Asyryjczycy niemal zostali wytępieni, ale ich resztki zachowały pamięć przodków. Powoli w ciągu wieków lud się odbudowywał, przyjął chrześcijaństwo i wraz z tym zaczął posługiwać się językiem aramejskim (tym którym mówił Chrystus), ale zachowując wiele słów i zwrotów jeszcze z języka akadyjskiego (sic! język istniejący 4,5 tys. lat temu w Mezopotamii!). Powstało wiele kościołów asyryjskich: Kościół Chaldejski, Asyryjski Kościół Wschodu czy Syryjski Kościół Ortodoksyjny. Na terenach wokół Niniwy jest wiele kościołów tych wyznań.
W XX wieku spotkała Asyryjczyków wielka tragedia – w latach 1914-1915 w Turcji spotkało ich „sayfo” (tłum. „miecz”), ludobójstwo z rąk Turków i Kurdów w którym zginęła połowa narodu. Pozostali uciekli do Iraku i rozpierzchli się po świecie. Kolejne fale represji dotknęły ich już w Iraku w latach 30-ych, a także w XXI wieku z rąk ISIS, kiedy ramię w ramię z Kurdami byli jedyną siłą powstrzymującą dżihadystów po załamaniu się Iraku.
Teraz najwięcej irackich Asyryjczyków mieszka wokół Niniwy i Dohuku (jest ich ok. 200-300 tys.). Diaspora asyryjska to przede wszystkim Szwecja i USA. W samym rejonie Sztokholmu mieszka ok 100 tys. Asyryjczyków. Najsłynniejszymi Asyryjczykami są tenisista Andre Agassi, reżyser Terence Malick (m.in. „Cienka czerwona linia” i „Badlands”), a dla polskich kibiców piłki nożnej na pewno znaną osobą jest Mikael Ishak – napastnik Lecha Poznań.
Dzień 9 Irbil (Arbela) – Klasztor Mar Mattai – Lalish – Al Qosh: Klasztor Rabban Hormizd - Dohuk
Dzień rozpoczniemy od wizyty na tradycyjnym bazarze Qaysari, pełnym wyrobów lokalnych, tekstyliów i biżuterii. Uczta dla zakupoholików. A później zanurzymy się w kulturze, religii i dziejach niesamowitych miejsc w Kurdystanie. Zaczniemy od Mar Mattai – Klasztoru Świętego Mateusza. Leży on na zboczu góry Al-Faf (Góra Maqlub). Został założony w 363 roku n.e. przez pustelnika Mateusza, który uciekł z imperium rzymskiego przed prześladowaniami cesarza Juliana Apostaty. Jest uznawany za jeden z najstarszych nieprzerwanie istniejących klasztorów chrześcijańskich na świecie. Należy do Syryjskiego Kościoła Ortodoksyjnego i jest siedzibą arcybiskupstwa, stanowiąc serce duchowe asyryjskich chrześcijan. Przypomina twierdzę, co przez wieki pozwalało mu przetrwać liczne najazdy. Wewnątrz znajduje się "Kaplica Świętych", w której spoczywają relikwie św. Mateusza oraz innych patriarchów i mędrców Kościoła. W czasach swojej świetności był potężnym ośrodkiem naukowym, w którym mieszkało nawet 7 tysięcy mnichów! W jego bibliotece znajdują się bezcenne syriackie manuskrypty, niektóre liczące prawie 800 lat. W 2014 roku, podczas ofensywy ISIS, klasztor znalazł się na samej linii frontu, ale dzięki ochronie kurdyjskich i asyryjskich oddziałów nie został zdobyty.
Później jedziemy do Lalish. To niewielka górska osada, która stanowi centrum duchowe i religijne wszystkich Jezydów na świecie. Tu znajduje się świątynia z grobowcem szejka Adiego ibn Musafira, kluczowej postaci i reformatora jezydyzmu z XII wieku. Każdy Jezyd ma obowiązek odbyć przynajmniej raz w życiu sześciodniową pielgrzymkę do tego świętego miejsca. Charakterystycznym elementem architektury Lalish są wysokie, stożkowate, żebrowane kopuły, które symbolizują promienie słoneczne padające na ziemię. Na terenie Lalish znajdują się dwa święte źródła: Zamzam oraz Kaniya Spî (Białe Źródło), w którym odbywają się chrzty jezydzkich dzieci. Przy wejściu do głównej świątyni widnieje płaskorzeźba czarnego węża, który według legendy zatkał dziurę w Arce Noego, ratując ją przed zatonięciem. Po tragicznych wydarzeniach z 2014 roku (ludobójstwo w Sindżarze), Lalish stało się nie tylko miejscem kultu, ale i potężnym symbolem przetrwania oraz tożsamości narodowej Jezydów.
A gdy będziemy dojeżdżać do Lalish i zeń wyjeżdżać, zwróćmy uwagę na odległe o 2 km wzgórza na wschodzie… U ich stóp 1 października 331 r. p.n.e. król Macedonii Aleksander Wielki na czele swych 45 tysięcy żołnierzy pobił w jednej z największych bitew starożytności 100 tysięczną armię Króla Królów Dariusza III i ostatecznie doprowadził do upadku imperium perskiego. To była bitwa pod Gaugamelą.
Jedziemy do nieodległego Al Qosh, aby zobaczyć klasztor Rabban Hormizd. To klasztor Asyryjskiego Kościoła Wschodu, którego początki sięgają 640 r. Jest częściowo wykuty w skale. Najstarszy kościół w Iraku znajduje się właśnie tutaj. Na nocleg jedziemy do Duhok.
Nocleg: Sofia Hotel lub równoważny klasą, pokoje 2 os.
Posiłki: B
Jezydyzm to monoteistyczna religia, która łączy w sobie starożytne wierzenia mezopotamskie z elementami zoroastryzmu, chrześcijaństwa oraz islamu. Centralną postacią kultu jest Bóg i Melek Tawus (Anioł Paw), który jest najważniejszym z siedmiu aniołów i sprawuje bezpośrednią opiekę nad światem z woli Boga. Najważniejszy mit dotyczący Melek Tawusa mówi o tym, że Bóg nakazał aniołom, aby nie kłaniali się nikomu poza Nim samym. Gdy Bóg stworzył Adama i nakazał aniołom oddać mu pokłon, tylko Melek Tawus odmówił. Według jezydów ta odmowa była dowodem najwyższej lojalności wobec Boga – pamiętał o boskim nakazie. Ze względu na tę postawę Bóg uczynił go swoim namiestnikiem na ziemi. Jezydzi byli przez wieki prześladowani przez wyznawców wszystkich religii, ponieważ kult Melek Tawusa utożsamiano z czczeniem szatana – ale dla Jezydów jest on najważniejszym aniołem Boga. Dla Jezydów piekło nie istnieje - Melek Tawus, widząc cierpienie ludzi, płakał przez tysiące lat - jego łzy napełniły siedem dzbanów, którymi ostatecznie ugasił ognie piekielne. Jezydem można się tylko urodzić, nie można przejść na tę wiarę, a małżeństwa zawiera się wyłącznie wewnątrz własnej społeczności. Jedną z najważniejszych zasad jest wiara w reinkarnację (wędrówkę dusz).
Dzień 10 Góry Kurdystanu – Al-Ammadijja – Rawanduz
Dzień pięknych krajobrazów i długiej i krętej drogi…
Najpierw jedziemy do miasteczka Al-Amadijja, charakterystycznie położonego na płaskowyżu, wyglądającym niczym ścięta góra. Mieszka w nim ok. 6 tys. Asyryjczyków i ponieważ płaskowyż jest okolony pionowymi skalnymi ścianami, nie ma możliwości rozwoju. Spróbujemy wjechać na punkt widokowy, z którego rozpościera się zapierająca dech w piersiach panorama miasteczka i gór wokół. Ale droga jest trudna i nie możemy zapewnić, że nam się to uda. Z Al-Amadijja górską trasą jedziemy do Rawanduz. Po drodze zatrzymamy się, aby zobaczyć wodospad Deralok. Okolica w porównaniu z irackimi równinami na południu jest niezwykle widokowa
Posiłki: B
Nocleg: Hotel Korek lub Hotel Soran lub równoważny klasą, pokoje 2 os.
Dzień 11 Shaqlava Irbil
Nasza podróż zbliża się do końca. Przez Shaqlava dojeżdżamy do Irbil, gdzie odpoczniemy po trudach podróży i przed lotem powrotnym.
Posiłki: B
Nocleg: Erbil View Hotel lub La Roche Hotel lub równoważny klasą, pokoje 2 os.
Dzień 12 powrót
Wylot powrotny do Polski
ZgłoszenieGrupa 10-16 osób + pilot
Koszt:
9900 zł (2026r)
10500 zł (2027r)
Terminarz płatności:
- zaliczka 3000 zł
- pozostala kwota - do 40 dni przed wylotem
Świadczenia w cenie:
- pilot polski
- lokalny przewodnik
- przejazdy wynajętym busem
- noclegi w hotelach w pokojach 2 os. ze śniadaniami
- ubezpieczenie UNIQA SUPERTRAVEL wariant rozszerzony KL 750 tys pln i NW 50 tys pln.
- składki TFP i TFG
- woda
Świadczenia nie będące w cenie:
- lunche i kolacje
- wstępy
- lot Warszawa-Basra i Irbil-Warszawa
- wiza
- tipy
Bilety lotnicze aranżujemy
Pokój jednoosobowy na życzenie z dopłatą 590 USD
Informacje o Imprezie dla Klienta i Podróżnego
Niniejszy dokument realizuje obowiązki Organizatora wynikające z art. 40 Ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych
Nazwa handlowa Organizatora: Torre Sp. z o.o.
Adres Organizatora: ul. Szlak 77/222, 31-153 Kraków
Numery telefonów Organizatora: +48 12 444 78 80 ; +48 22 350 72 85
Adres poczty elektronicznej Organizatora: biuro@torre.pl
Numer Imprezy: IRQ1261018
Nazwa Imprezy: Irak: Skarby Mezopotamii. Irak z Kurdystanem
1. Informacje ogólne
Miejsca pobytu: Basra, Nasirija, Najaf, Karbala, Bagdad, Mosul, Irbil, Duhok, Rawanduz, Irbil
Trasa: Basra, Bagna Irackie, Nasirija, Ur, Uruk, Najaf, Al Ukhaidir, Karbala, Babilon, Ktezyfon, Bagdad, Samarra, Hatra, Mosul, Irbil, Mar Mattai, Lalish, AL Qost, Dohuk, Al Ammadijja, Wodospad Deralok, Ravanduz, Shaklava, Irbil
Liczba noclegów zapewnianych w trakcie Imprezy: 10
Środki transportu: wynajęty na cała trasę bus
Informacje dotyczące przejazdów: przejazdy są opisane w programie wycieczki
Obiekty zakwaterowania: nocleg w hotelach, pokoje 2 os.
Posiłki w cenie: 9 śniadań
Szczegółowy program zwiedzania:
Dzień 1 Wylot
Wylot z Warszawy
Dzień 2 Basra, Bagna Irackie
Rano lądujemy w Basrze, na południu Iraku. W pierwszych wiekach islamu była jednym z najważniejszych muzułmańskich miast. Pierwotny obóz wojskowy przeistoczył się w serce islamskiej kultury, żywe centrum religijnych dysput, z którego portu swe podróże miał rozpoczynać mityczny Sindbad Żeglarz. Zobaczymy Starą Basrę znaną z unikalnej architektury. Dominują tu tzw. shanashel – drewniane rzeźbione konstrukcje, pokrywające fasady budynków, bogato zdobione balkony, podcienie, najczęściej wykonywane z drewna morwowego. Zdobienia były tak skomplikowane, że mogli je wykonywać jedynie specjalizujący się w shanashel rzemieślnicy, a samo ozdobienie jednego domu zajmowało do 3 lat! Później wyjedziemy z Basry w kierunku mokradeł na Szatt el Arab.
Po drodze zobaczymy Drzewo Adama. Jest to drzewo, które, według wierzeń mieszkańców regionu, wyrosło w miejscu, w którym Adam zstąpił na Ziemię i gdzie modlił się Abraham. Znajduje się bardzo blisko zbiegu Tygrysu i Eufratu (Al-Multaka), które odtąd płyną jako rzeka Szatt el Arab. Nie wywodzi się z wierzeń islamskich, jest za to często odwiedzane przez wielu Żydów i Chrześcijan.
Przejazd na Bagna Irackie, które są największymi mokradłami na Bliskim Wschodzie. Stanowią nie tylko siedlisko dla setek gatunków ptaków i ryb, ale są także domem dla Arabów Bagiennych. Zatrzymamy się na odpoczynek w domu al-mutheef zbudowanym wyłącznie z trzciny i wypijemy tradycyjną herbatę. Popłyniemy w rejs lokalną łodzią zwaną „szachtura” przez labirynt bagien i spożyjemy słynny masgouf (rybę grillowaną na sitowiu zamiast drewna).Na nocleg pojedziemy do Nasiriji.
Nocleg: Somerion Hotel lub równoważny klasą, pokoje 2 os.
Posiłki: -
Dzień 3 Ur Uruk Najaf
Przenosimy się w czasie o co najmniej 4 tysiące lat w epokę najświetniejszego rozwoju Sumerów, a później kolejnych cywilizacji mezopotamskich.
Ur – królewskie miasto z korzeniami biblijnymi. Tu znajduje się najlepiej zachowana budowla sakralna starożytnego Sumeru – ziggurat - potężna, schodkowa piramida dedykowana bogu księżyca, Nannie. Ur było stolicą imperium, które po upadku imperium Sargona z Akadu, zjednoczyło w XXI wieku p.n.e. całą Mezopotamię tworząc scentralizowany system państwowy. Jest powszechnie utożsamiane z wymienionym w Biblii "Ur Chaldejskim" (choć ta identyfikacja jest bardzo problematyczna), miejscem narodzin proroka Abrahama, który stąd wyruszył do Ziemi Obiecanej - Kannanu. Dlatego Ur jest symbolem o olbrzymim znaczeniu religijnym. Tu także znajdują się słynne Groby Królewskie, gdzie w latach 20. XX wieku sir Leonard Woolley odkrył nieprzebrane skarby, w tym "Sztandar z Ur" oraz złotą biżuterię. W czasie III dynastii w Ur, jego najpotężniejszy władca - król Ur-Nammu ustanowił jeden z najstarszych zbiorów praw w historii ludzkości, starszy niż „Kodeks Hammurabiego”. Tu stworzono również jednolity system wag.
Uruk. W Mezopotamii uformowała się pierwsza miejska cywilizacja. Sumerowie stworzyli tu fundamenty swojej potęgi. Uruk było jednym z najważniejszych miast-państw Sumeru. Przez wieki rywalizowało o dominację z innymi miastami, jak Ur, Lagasz czy Kisz. OK. 3000 r. p.n.e. było największym miastem na Ziemi, liczącym zapewne ok. 80 tys. mieszkańców.
Tu wynaleziono pismo (ok. 3200 r. p.n.e.), które od prostych piktogramów ewoluowało do skomplikowanego systemu klinowego. Tu panował najsłynniejszy mezopotamski bohater, król Gilgamesz. Epos o jego czynach jest najstarszym dziełem literackim Sumerów.
Zobaczymy okręg sakralny poświęcony bogini Inannie, niegdyś pełen monumentalnych ruin świątyń zdobionych mozaikami i pozostałości tzw. Białej Świątyni poświęconej bogu Anu – władcy wszystkich bogów i nieba, wzniesionej na wysokim tarasie, która dominuje nad krajobrazem jako wczesna forma zigguratu.
Choć Uruk było sercem Sumeru, Mezopotamia była „tyglem narodów”. Z czasem pojawiały się wpływy akadyjskie i babilońskie, a samo miasto było zamieszkane nieprzerwanie przez kilka tysięcy lat – nawet długo po tym, jak Sumerowie jako odrębna grupa etniczna zniknęli z kart historii. Cywilizacja Uruk miała niejeden odcień… Tu jako pierwszy na świecie pojawił się zorganizowany system podatkowy – i obsługująca go warstwa urzędnicza…
Cmentarz w Najafie. Wadi-us-Salaam – Miasto Ciszy. Odwiedzimy największą nekropolię na świecie, której obszar zajmuje niemal 600 hektarów, tworząc fascynujący i niekończący się krajobraz grobowców oraz krypt. Ten wpisany na listę UNESCO obiekt jest miejscem wiecznego spoczynku milionów wiernych, którzy od ponad 1400 lat pragną być pochowani w pobliżu sanktuarium imama Alego. Znajdują się tam zarówno skromne mogiły jak i monumentalne, bogato zdobione mauzolea a także wielopoziomowe katakumby, które nie tylko pełnią funkcję grobowców, ale w przeszłości służyły również jako schronienie dla mieszkańców w burzliwych momentach dziejowych.
Nocleg: Barada Hotel lub równoważny klasą, pokoje 2 os.
Posiłki: B
Dzień 4 Forteca Al Ukhaidir - Karbala
Około 50 km od Karbali, na pustyni, znajduje się forteca Al-Ukhaidir. To jedna z najlepiej zachowanych budowli kalifatu Abbasydów, zbudowana w VIII w. Monumentalny pałac-twierdza, z potężnymi murami, labiryntem dziedzińców, korytarzy i sal. Niegdyś była to jedna z rezydencji kalifów.
Karbala jest jednym z najważniejszych celów pielgrzymek na świecie. Najważniejszym dla szyitów. W 680 r. na jej terenie liczące wg przekazów niemal 4 tys. żołnierzy (wg szyitów 30 tys. żołnierzy) wojska kalifa Jazida I dokonały rzezi członków rodziny proroka Mahometa i ich towarzyszy, których było tylko 73. W ten sposób ostatecznie dokonał się podział na szyitów i sunnitów. Wśród zabitych najważniejszymi osobami byli Husajn, syn Alego, przybranego syna proroka Mahometa i jego przyrodni brat Abbas ibn Ali Husajn jako najbliższy żyjący członek rodziny Mahometa był uważany przez szyitów za prawowitego kalifa. Obydwaj spoczywają w sanktuariach na terenie Karbali i dlatego miasto to jest corocznie celem pielgrzymek. Dwie największe: Ashura i Arbaeen potrafią zgromadzić ponad 20 mln. ludzi! Zobaczymy sanktuaria imama Husajna i Abbasa. Są od siebie nieodległe, połączone placem Bain al-Haramain („Między dwoma sanktuariami”). W sanktuarium imama Husajna znajduje się jego grób i ciała 72 poległych pod Karbalą towarzyszy, a jego kopuła jest w całości pokryta złotem. Bądźmy pewni, że spotkamy tłumy rozmodlonych wiernych... Karbala zaznaczyła się również w polskich dziejach – tu polscy żołnierze walczyli z Armią Mahdiego w 2004 roku.
Nocleg: Awlad Al Hassan Hotel w Karbali lub równoważny klasą, pokoje 2 os.
Posiłki: B
Dzień 5 Babilon
Z Karbali jedziemy do Babilonu. Jego nazwa znaczy dosłownie „Brama Boga”. Serce jednej z największych i najważniejszych cywilizacji w dziejach. To niegdyś najważniejsze i największe miasto Mezopotamii, otoczone wielkimi liczącymi 18 km murami, w którym:
- panował Hammurabi, słynny prawodawca, który uświęcił zasadę „oko za oko, ząb za ząb”, zasadę, która teraz pojmujemy jako prawo zemsty, a która dla starożytnych była oczywistą miarą sprawiedliwości;
- panował Nabuchodonozor II, wielki starożytny zdobywca, największy władca w dziejach Mezopotamii, za jego panowania Babilon był największym miastem na świecie
- znajdowały się „wiszące ogrody”, jeden z siedmiu cudów starożytnego świata (przypisywane potocznie asyryjskiej królowej Semiramidzie)
- w Pałacu Letnim w wieku 33 lat dokonał żywota największy zdobywca starożytności - Aleksander Wielki,
Babilon został zniszczony, ale od dziesiątków lat prowadzone są weń prace archeologiczne i rekonstrukcyjne.
Zobaczymy rekonstrukcję Bramy Isztar (znacznie mniejszą niż oryginalna; oryginalna mała brama Isztar została wydobyta przez niemieckich archeologów i przetransportowana do Berlina, gdzie ją zrekonstruowano i znajduje się w Muzeum Pergamońskim; Irak od lat czyni wysiłki, aby ją odzyskać), z jej błękitnymi cegłami i wizerunkami mitycznych smoków i byków. Zobaczymy Drogę Procesyjną a także ślady zigguratu Etemenanki, który utożsamiany jest z Wieżą Babel (hebrajskie brzmienie nazwy Babilon to Babel - „Zamieszanie”), a także pozostałości po najważniejszej świątyni boga Marduka – Esagili, którego posąg wykonany ze szczerego złota ważył 5,5 tony! Tuż obok nad Eufratem, znajdują się ruiny jednego z wielu pałaców Saddama Husajna. Stąd udamy się do Bagdadu, po drodze zatrzymując się w Tak Kisra – to starożytny Ktezyfon, stolica imperium Partów, a później Persów. Liczne powodzie spowodowały, że niewiele z niego zostało, poza imponującym łukiem, największym łukiem na świecie, zbudowanym z cegły. To ocalały fragment pałacu wielkiego króla perskiego Chosroesa I Anuszirwana („O Nieśmiertelnej Duszy”) z dynastii Sasanidów. Na nocleg jedziemy do Bagdadu.
Nocleg: Noorland Hotel w Bagdadzie lub równoważny klasą, pokoje 2 os.
Posiłki: B
Dzień 6 Bagdad
Bagdad został założony jako Madinat Al Salaam „Miasto Pokoju” w 762 roku. Początkowo obóz arabski, miał być idealnym miastem zaprojektowanym na planie koła. Stał się stolicą kalifatu Abbasydów i wielkim centrum kultury. Tu w zbudowano najważniejsza akademię arabskiego świata Dom Mądrości - Bajt Al Hikma, dzięki któremu w przekładach przetrwały najważniejsze księgi greckich filozofów. Księgi spotkał tragiczny los… - wylądowały w nurtach Tygrysu w 1258 podczas druzgocącego najazdu Mongołów - wtedy zginęło ponad 800 tys. mieszkańców miasta, a wody Tygrysu przez 7 dni były czerwone od ich krwi…
Naszą podróż rozpoczniemy na Placu Wyzwolenia – to tętniące życiem serce Bagdadu, które było świadkiem najważniejszych zwrotów w historii Iraku. Następnie oddamy się chwili spokoju płynąc łodzią po rzece Tygrys. Dopłyniemy prosto obok ulicy Al-Mutanabbi. To magiczne miejsce, będące najstarszym targiem w mieście, od wieków przyciągające miłośników literatury zapachem papieru i kawy. Kolejnym przystankiem będzie Pałac Abbasydów, świadek dawnej potęgi kalifatu. Stąd udamy się na spacer krętymi alejkami Starego Bazaru, gdzie w samym sercu Miedziowego Targu usłyszymy rytmiczne uderzenia młotków rzemieślników. Zasłużony odpoczynek znajdziemy w progach kultowej kawiarni Al-Shabander. Wśród historycznych fotografii i gwaru rozmów, spróbujemy prawdziwej irackiej herbaty oraz orzeźwiającego naparu z suszonych limonek, bez których trudno wyobrazić sobie codzienność w Bagdadzie.
Zwieńczeniem wędrówki będzie wizyta w dzielnicy Al-Kadhimiya. Odwiedzimy święte sanktuarium ze Złotą Kopułą. To miejsce spoczynku imama Musy al-Kadhima oraz imama Muhammada al-Jawada, stanowiące jeden z najważniejszych punktów na duchowej mapie świata islamu.
W trakcie dnia odwiedzimy także Muzeum Narodowe Iraku i zobaczymy jego kolekcję starożytności. Muzeum niestety jest mocno ograbione – w 2003 roku w ciągu kilku dni zostało splądrowane i skradziono zeń niemal 15 tys. eksponatów.
Nocleg: Noorland Hotel w Bagdadzie lub równoważny klasą, pokoje 2 os.
Posiłki: B
Dzień 7 Samarra Hatra Mosul
Dziś czeka nas bardzo długa droga do Mosulu w Kurdystanie. Po drodze zatrzymamy się, aby zobaczyć meczet w Samarra ze słynnym spiralnym minaretem Al Malwiya. Meczet liczy sobie niemal 1200 lat i był największym na świecie. Jego budowa była efektem gorączkowej działalności konstrukcyjnej kalifa Al Mutawwakila, któremu zamarzyło się przekształcenie Samarry w stolicę arabskiego świata. Meczet często jest zamykany ze względu na prowadzone prace renowacyjne – w takim wypadku zobaczymy nieodległy meczet Abu Dulaf, również zbudowany przez Al Mutawwakila w charakterystycznym dla Samarry stylu, ze spiralnym minaretem. Jedziemy dalej na północ aż do Hatry (UNESCO). To najlepiej zachowane na świecie pozostałości miasta Partów. Cały Irak jest upstrzony charakterystycznymi wzgórzami tzw. tellami. Jest ich około tysiąca i są to w przeważającej części ruiny starożytnych miast, zasypywane przez wieki piaskami pustyń. Jednym z takich tellów była niegdyś Hatra. Piaski uchroniły miasto przed całkowitym zniszczeniem. Szczyt swej wielkości przeżywała na początku naszej ery, kiedy powstrzymywała rzymskie legiony za panowania cesarzy Trajana i Septymiusza Sewera. Ostatecznie zdobył je i zniszczył wielki król perski Szapur w 241 roku. Do dzisiaj zachowało się m.in. szereg świątyń – z najważniejszą boga Szamasza - i mury. Próbowali je zniszczyć bojownicy Państwa Islamskiego w 2016 roku, bez powodzenia. Na nocleg jedziemy do Mosulu
Nocleg: Modern Plaza Hotel w Mosulu lub równoważny klasą, pokoje 2 os.
Posiłki: B
Dzień 8 Mosul Irbil (Arbela)
Mosul to jedno z głównych miast północnego Iraku. Starożytna Niniwa - główna stolica pierwszego imperium w dziejach świata – Asyrii. Imperium, które dzięki potężnej sprawnej armii i terrorowi oparło w VII w p.n.e. swe granice o Kaukaz, Anatolię, Sudan, Zatokę Perską, sięgając w głąb Iranu. W ten sposób niemal cały znany starożytny Wschód po raz pierwszy został zjednoczony w jednym państwie…, - czy może właściwszym było by powiedzieć pod jednym butem, bowiem jego królami były największe szwarccharaktery z Biblii: Sanheryb, Assarhadon, Sargon, Assurbanipal – władcy surowi, krwiożerczy, którzy każdego roku wyprawiali się na kolejne wojny, łamiąc opór kolejnych ludów rzeziami i deportacjami. Asyryjska Niniwa była największym miastem na świecie w VII w p.n.e., okolonym 12 km murami z 15 bramami, z pałacami królów Sanheryba i Assurbanipala. Tu odnaleziono najważniejsze zabytki do badania dziejów Mezopotamii, tzw. Bibliotekę Assurbanipala, z tysiącami tabliczek klinowych. Po latach świetności Imperium pozostały mury, resztki bram zniszczonych przez ISIS w 2016 roku i wykopaliska. Pozostałości murów zobaczymy. Zwiedzimy także stare miasto. W średniowieczu Mosul był jednym z najważniejszych islamskich miast na Bliskim Wschodzie. Zamieszkały przez mozaikę ludów: Arabów, Kurdów, Asyryjczyków, Żydów, Jezydów, Ormian, Mandejczyków. Pozostały ruiny uliczek, domostw, meczetów, kościołów, klasztorów… – cała dzielnica niezmiernie ucierpiała w czasie walk z ISIS w 2016-2017 r.
Po południu pojedziemy do Irbil, gdzie zatrzymujemy się na nocleg. Irbil to niemal milionowe miasto, które z powietrza wygląda na niemal idealny okrąg. Miasto leży u podnóża potężnej cytadeli. Jest jednym z najstarszych miast świata – liczy sobie około 8 tys. lat!
Nocleg: Erbil View Hotel lub La Roche Hotel lub równoważny klasą, pokoje 2 os.
Posiłki: B
Asyria i Asyryjczycy. Dzieje tego ludu są niezwykłe. Zaczęły się ponad 4 tys. lat temu od kilkunastu wiosek nad Tygrysem, skupionych wokół niewielkiej mieściny – Aszur. Pierwszych legendarnych 17 królów mieszkało w namiotach i nierzadko cierpiało głód. I być może taką Asyria by pozostała, gdyby nie człowiek znikąd, przybysz znad Eufratu Szamszi Adad I, który w XIX w p.n.e. w ciągu 33 lat panowania opanował całą północną Mezopotamię i część Syrii, tworząc imperium. Szczyt jej potęgi przypadł na VIII-VII w p.n.e., gdy cały starożytny świat leżał u stóp, a niezawodna półmilionowa armia (wg legend i podań) strzegła władztwa boga Aszura. Powstały wielkie miasta – stolice świata: Niniwa, Kalchu, Aszur, Dur-Sharrukin, strzeżone przez lamassu – skrzydlate lwy z głowami bogów lub władców. Terror i wojny zbudowały wokół Asyrii mur nienawiści wszystkich ludów, które pod przywództwem Medów i Babilończyków w czasie niezwykle krwawej wojny latach 612-608 p.n.e. zniszczyły Asyrię kompletnie, niemal doprowadzając do zagłady ludu. Ostatni król Assuruballit ”Bóg Aszur utrzymuje przy życiu” II po prostu zniknął ze sceny dziejowej niczym w westernie, odjeżdżając spod murów swej ostatniej stolicy – Harranu i znikając za horyzontem…
Państwo Asyria już nigdy się nie odrodziło. Asyryjczycy niemal zostali wytępieni, ale ich resztki zachowały pamięć przodków. Powoli w ciągu wieków lud się odbudowywał, przyjął chrześcijaństwo i wraz z tym zaczął posługiwać się językiem aramejskim (tym którym mówił Chrystus), ale zachowując wiele słów i zwrotów jeszcze z języka akadyjskiego (sic! język istniejący 4,5 tys. lat temu w Mezopotamii!). Powstało wiele kościołów asyryjskich: Kościół Chaldejski, Asyryjski Kościół Wschodu czy Syryjski Kościół Ortodoksyjny. Na terenach wokół Niniwy jest wiele kościołów tych wyznań.
W XX wieku spotkała Asyryjczyków wielka tragedia – w latach 1914-1915 w Turcji spotkało ich „sayfo” (tłum. „miecz”), ludobójstwo z rąk Turków i Kurdów w którym zginęła połowa narodu. Pozostali uciekli do Iraku i rozpierzchli się po świecie. Kolejne fale represji dotknęły ich już w Iraku w latach 30-ych, a także w XXI w z rąk ISIS, kiedy ramię w ramię z Kurdami byli jedyną siłą powstrzymującą dżihadystów po załamaniu się Iraku.
Teraz najwięcej irackich Asyryjczyków mieszka wokół Niniwy i Dohuku (jest ich ok. 200-300 tys.). Diaspora asyryjska to przede wszystkim Szwecja i USA. W samym rejonie Sztokholmu mieszka ok 100 tys. Asyryjczyków. Najsłynniejszymi Asyryjczykami są tenisista Andre Agassi, reżyser Terence Malick (m.in. „Cienka czerwona linia” i „Badlands”), a dla polskich kibiców piłki nożnej na pewno znaną osobą jest Mikael Ishak – napastnik Lecha Poznań.
Dzień 9 Irbil (Arbela) – Klasztor Mar Mattai – Lalish – Al Qosh: Klasztor Rabban Hormizd - Dohuk
Dzień rozpoczniemy od wizyty na tradycyjnym bazarze Qaysari, pełnym wyrobów lokalnych, tekstyliów i biżuterii. Uczta dla zakupoholików. A później zanurzymy się w kulturze, religii i dziejach niesamowitych miejsc w Kurdystanie. Zaczniemy od Mar Mattai – Klasztoru Świętego Mateusza. Leży on na zboczu góry Al-Faf (Góra Maqlub). Został założony w 363 roku n.e. przez pustelnika Mateusza, który uciekł z imperium rzymskiego przed prześladowaniami cesarza Juliana Apostaty. Jest uznawany za jeden z najstarszych nieprzerwanie istniejących klasztorów chrześcijańskich na świecie. Należy do Syryjskiego Kościoła Ortodoksyjnego i jest siedzibą arcybiskupstwa, stanowiąc serce duchowe asyryjskich chrześcijan. Przypomina twierdzę, co przez wieki pozwalało mu przetrwać liczne najazdy. Wewnątrz znajduje się "Kaplica Świętych", w której spoczywają relikwie św. Mateusza oraz innych patriarchów i mędrców Kościoła. W czasach swojej świetności był potężnym ośrodkiem naukowym, w którym mieszkało nawet 7 tysięcy mnichów! W jego bibliotece znajdują się bezcenne syriackie manuskrypty, niektóre liczące prawie 800 lat. W 2014 roku, podczas ofensywy ISIS, klasztor znalazł się na samej linii frontu, ale dzięki ochronie kurdyjskich i asyryjskich oddziałów nie został zdobyty.
Później jedziemy do Lalish. To niewielka górska osada, która stanowi centrum duchowe i religijne wszystkich Jezydów na świecie. Tu znajduje się świątynia z grobowcem szejka Adiego ibn Musafira, kluczowej postaci i reformatora jezydyzmu z XII wieku. Każdy Jezyd ma obowiązek odbyć przynajmniej raz w życiu sześciodniową pielgrzymkę do tego świętego miejsca. Charakterystycznym elementem architektury Lalish są wysokie, stożkowate, żebrowane kopuły, które symbolizują promienie słoneczne padające na ziemię. Na terenie Lalish znajdują się dwa święte źródła: Zamzam oraz Kaniya Spî (Białe Źródło), w którym odbywają się chrzty jezydzkich dzieci. Przy wejściu do głównej świątyni widnieje płaskorzeźba czarnego węża, który według legendy zatkał dziurę w Arce Noego, ratując ją przed zatonięciem. Po tragicznych wydarzeniach z 2014 roku (ludobójstwo w Sindżarze), Lalish stało się nie tylko miejscem kultu, ale i potężnym symbolem przetrwania oraz tożsamości narodowej Jezydów.
A gdy będziemy dojeżdżać do Lalish i zeń wyjeżdżać, zwróćmy uwagę na odległe o 2 km wzgórza na wschodzie… U ich stóp 1 października 331 r. p.n.e. król Macedonii Aleksander Wielki na czele swych 45 tysięcy żołnierzy pobił w jednej z największych bitew starożytności 100 tysięczną armię Króla Królów Dariusza III i ostatecznie doprowadził do upadku imperium perskiego. To była bitwa pod Gaugamelą.
Jedziemy do nieodległego Al Qosh, aby zobaczyć klasztor Rabban Hormizd. To klasztor Asyryjskiego Kościoła Wschodu, którego początki sięgają 640r. Jest częściowo wykuty w skale. Najstarszy kościół w Iraku znajduje się właśnie tutaj. Na nocleg jedziemy do Duhok.
Nocleg: Sofia Hotel lub równoważny klasą, pokoje 2 os.
Posiłki: B
Jezydyzm to monoteistyczna religia, która łączy w sobie starożytne wierzenia mezopotamskie z elementami zoroastryzmu, chrześcijaństwa oraz islamu. Centralną postacią kultu jest Bóg i Melek Tawus (Anioł Paw), który jest najważniejszym z siedmiu aniołów i sprawuje bezpośrednią opiekę nad światem z woli Boga. Najważniejszy mit dotyczący Melek Tawusa mówi o tym, że Bóg nakazał aniołom, aby nie kłaniali się nikomu poza Nim samym. Gdy Bóg stworzył Adama i nakazał aniołom oddać mu pokłon, tylko Melek Tawus odmówił. Według jezydów ta odmowa była dowodem najwyższej lojalności wobec Boga – pamiętał o boskim nakazie. Ze względu na tę postawę Bóg uczynił go swoim namiestnikiem na ziemi. Jezydzi byli przez wieki prześladowani przez wyznawców wszystkich religii, ponieważ kult Melek Tawusa utożsamiano z czczeniem szatana – ale dla Jezydów jest on najważniejszym aniołem Boga. Dla Jezydów piekło nie istnieje - Melek Tawus, widząc cierpienie ludzi, płakał przez tysiące lat - jego łzy napełniły siedem dzbanów, którymi ostatecznie ugasił ognie piekielne. Jezydem można się tylko urodzić, nie można przejść na tę wiarę, a małżeństwa zawiera się wyłącznie wewnątrz własnej społeczności. Jedną z najważniejszych zasad jest wiara w reinkarnację (wędrówkę dusz).
Dzień 10 Góry Kurdystanu – Al-Ammadijja – Rawanduz
Dzień pięknych krajobrazów i długiej i krętej drogi…
Najpierw jedziemy do miasteczka Al-Amadijja, charakterystycznie położonego na płaskowyżu, wyglądającym niczym ścięta góra. Mieszka w nim ok. 6 tys. Asyryjczyków i ponieważ płaskowyż jest okolony pionowymi skalnymi ścianami, nie ma możliwości rozwoju. Spróbujemy wjechać na punkt widokowy, z którego rozpościera się zapierająca dech w piersiach panorama miasteczka i gór wokół. Ale droga jest trudna i nie możemy zapewnić, że nam się to uda.
Z Al-Amadijja górską trasą jedziemy do Rawanduz. Po drodze zatrzymamy się, aby zobaczyć wodospad Deralok. Okolica w porównaniu z irackimi równinami na południu jest niezwykle widokowa
Posiłki: B
Nocleg: Hotel Korek lub Hotel Soran lub równoważny klasą, pokoje 2 os.
Dzień 11 Shaqlava Irbil
Nasza podróż zbliża się do końca. Przez Shaqlava dojeżdżamy do Irbil, gdzie odpoczniemy po trudach podróży i przed lotem powrotnym.
Posiłki: B
Nocleg: Erbil View Hotel lub La Roche Hotel lub równoważny klasą, pokoje 2 os.
Dzień 12 powrót
Wylot powrotny do Polski
B - śniadanie L - lunch D - kolacja
Przybliżona liczebność grupy: 10-16 osób
Wymagania językowe uczestników: poprawne i kulturalne posługiwanie się językiem polskim
Informacja o dostępności usług turystycznych dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej: Impreza nie jest dostępna dla osób poruszających się na wózkach
2. Informacje na temat ceny i sposobu płatności
Cena Imprezy: jak w tekście głównym umowy
Terminy płatności: jak w tekście głównym umowy. Decyduje data uznania rachunku bankowego Organizatora. W przypadku zgłoszenia w terminie późniejszym niż terminy wpłat poszczególnych rat, należy jednorazowo wpłacić łączną sumę rat zapadających przed terminem zgłoszenia.
Sposób płatności: Przelew bankowy. Jeśli w cenie imprezy turystycznej występują kwoty walutowe - należy przeliczyć na złotówki według kursu średniego NBP w dniu wpłaty, podwyższonego o 3 grosze. Tabele kursów walut NBP są publikowane na stronie internetowej www.nbp.pl Kwoty wyrażone w EURO (EUR) oraz w dolarach USA (USD) można również wpłacać bezpośrednio na poniższe rachunki walutowe
Numery rachunków bankowych Organizatora:
- Numer rachunku dla wpłat złotówkowych (PLN): 14 1750 0012 0000 0000 3984 6578
- Numer rachunku dla wpłat w EUR (Euro): PL89 1750 0012 0000 0000 3984 6586
- Numer rachunku dla wpłat w USD (dolarach USA): PL67 1750 0012 0000 0000 3984 6594
- Bank: BNP Paribas Bank Polska S.A. kod swift: PPABPLPKXXX
Usługi w cenie:
- pilot polski
- przejazdy wynajętym busem
- lokalni przewodnicy
- noclegi w hotelach w pokojach 2 os. Z śniadaniami
- woda
- ubezpieczenie UNIQA SUPERTRAVEL wariant rozszerzony KL 750 tys pln i NW 50 tys pln.
- składki TFP i TFG
Usługi poza ceną:
- lot: Warszawa-Basra i Irbil-Warszawa
- lunche i kolacje
- wstępy
- wiza
- tipy
Sposób płatności za usługi nie zawarte w cenie:
- bilet lotniczy – przelewem agentowi lotniczemu bądź kartą płatniczą
- woda, napoje – gotówką sprzedawcom w sklepach i restauracjach
- wizy – kartą kredytową
- tipy – gotówką
W przypadku, gdy płatność w walucie obcej następuje gotówką w kraju docelowym, Podróżny powinien przekazać gotówkę w określonej wyżej walucie lokalnym usługodawcom za usługi przez nich świadczone.
Realizacja Imprezy jest uzależniona od liczby zgłoszeń.
Minimalna liczba osób wymaganych, aby Impreza się odbyła: 10
Termin powiadomienia podróżnego na piśmie o ewentualnym odwołaniu Imprezy z powodu niewystarczającej liczby zgłoszeń:
a) 20 dni przed rozpoczęciem imprezy turystycznej trwającej ponad 6 dni,
b) 7 dni przed rozpoczęciem imprezy turystycznej trwającej 2–6 dni,
c) 48 godzin przed rozpoczęciem imprezy turystycznej trwającej krócej niż 2 dni.
W przypadku odwołania Imprezy z powodu niewystarczającej liczby zgłoszeń Organizator pisemnie zawiadamia Klienta oraz Podróżnego o fakcie odwołania Imprezy poprzez wysłanie wiadomości na adres poczty elektronicznej lub listownie.
Podróżny posiada prawo do rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej w każdym momencie przed rozpoczęciem imprezy turystycznej.
Wysokość opłaty za rozwiązanie przez Podróżnego Umowy: do 40 dni przed wylotem - kwota zaliczki; na 39 dni przed wylotem i krócej - całą kwota odpłatności za imprezę, pomniejszona o kwoty zaoszczędzone
Informacje o przepisach paszportowych: Paszport ważny minimum 6 miesięcy od daty wyjazdu z Iraku.
Informacje o przepisach wizowych: Wiza jest wymagana. Obywatele RP mogą wjeżdżać do Iraku na podstawie wizy uzyskanej za pośrednictwem systemu e-wiza: https://eservice.evisa.iq/. Koszt wizy to ok. 80 USD.
Bezpieczeństwo: Na całym Bliskim Wschodzie utrzymuje się bardzo napięta sytuacja polityczna, która może wpływać negatywnie na bezpieczeństwo przebywających tam osób. Aktualne informacje na stronie MSZ: https://www.gov.pl/web/irak/informacje-dla-podrozujacych
Informacje o przepisach sanitarnych: Podczas wjazdu do Iraku nie są wymagane obowiązkowe szczepienia Zalecane szczepienia przeciw chorobom zakaźnym, które mogą wystąpić na całym świecie. m.in. przeciwko tężcowi i żółtaczkom typu „A” i „B”, błonicy, tyfusowi, cholerze i meningokokom. Szczegółowych informacji można zasięgnąć w Poradni Chorób Tropikalnych albo w Punkcie Szczepień Sanepid-u. Zalecamy sprawdzenie aktualnych informacji publikowanych w sekcji „Wypoczynek – zdrowie w podróży” strony internetowej Głównego Inspektoratu Sanitarnego (www.gis.gov.pl)
Wymagania zdrowotne dotyczące udziału w Imprezie: Wymagana jest jedynie ogólna sprawność ruchowa. Impreza nie jest dostępna dla osób poruszających się na wózkach. Informacje praktyczne w zakresie ochrony zdrowia przed i w czasie podróży, w tym zalecenia dotyczące szczepionek można sprawdzić na stronach internetowych Uniwersyteckiego Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni (www.ucmmit.gdynia.pl). Jeśli Podróżny choruje na choroby przewlekłe, to aby ubezpieczenie było skuteczne Podróżny powinien wykupić dodatkową opcję ubezpieczenia uwzględniającą ten fakt.
3. Informacje o ubezpieczeniach
Nazwa Ubezpieczyciela: Uniqa Towarzystwo Ubezpieczeń SA
Adres Ubezpieczyciela: 00-867 Warszawa, ul. Chłodna 51
Informacje o ubezpieczeniach obowiązkowych, zapewnianych przez Organizatora: Na mocy umowy generalnej ubezpieczenia nr 5142270 z dnia 28.05.2018 roku, zawartej pomiędzy AXA Ubezpieczenia Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji SA a Organizatorem, każdy Podróżny jest zgłoszony do Uniqa Towarzystwo Ubezpieczeń SA, zgodnie z postanowieniami umowy generalnej i objęty jest ubezpieczeniem od kosztów leczenia (KL) oraz następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW) zaistniałych w czasie trwania Imprezy.
Suma ubezpieczeniowa kosztów leczenia (KL): 750 000 PLN
Suma ubezpieczeniowa następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW): 50 000 PLN
Informacje o ubezpieczeniach dobrowolnych, które może wykupić Podróżny: Jeśli Podróżny choruje na choroby przewlekłe lub zamierza (we własnym zakresie) uprawiać sporty ekstremalne, to aby ubezpieczenie było skuteczne Podróżny powinien wykupić dodatkowe opcje obejmujące powyższe ryzyka. Istnieje możliwość wykupienia dodatkowego ubezpieczenia od kosztów rezygnacji z imprezy. Ogólne warunki tego ubezpieczenia stanowią załącznik nr 4 do Umowy
4. Podmiot zapewniający ochronę na wypadek niewypłacalności
Nazwa: Uniqa Towarzystwo Ubezpieczeń SA
Adres: 00-867 Warszawa, ul. Chłodna 51
Numer rejestrowy: KRS 271543
Dane kontaktowe: Telefon: +48 22 599 95 22 www.uniqa.pl
Masz pytania dotyczące wyjazdu? Napisz do nas.


